گروه سياسي – در پي سياست‌هاي دوگانه روسيه در قبال ايران نماينده روسيه در اتحاديه اروپا به تصويب تحريم‌هاي يكجانبه اتحاديه اروپا عليه ايران اعتراض كرد.
روسيه كه از ابتدا در موضوع پرونده هسته‌اي و حمايت از ايران در مجامع بين‌المللي منافع خود را دنبال مي‌كرد؛ پس از گذر يك دوره طولاني از بلاتكليفي در جريان هسته‌اي ايران و جانبداري از ايران و يا در مقابل آن از تحريم‌هاي ضد ايراني شوراي امنيت،با وجود تمام اطلاعاتي كه در رابطه با سلامت فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران داشت و با تمام فراز و فرودهايي كه مقامات روسي در رابطه با مخالفت در تحريم‌هاي ضد ايراني داشتند در نهايت با اظهار نظر اوليه وزير امور خارجه اين كشور ايران را در جريان پرونده هسته‌اي نسبت به بي توجهي به دغدغه‌هاي بين‌المللي مقصر خوانده و در سوي مقابل ايران قرار گرفتند.
پس از اين جريان در يك نشست خبري رئيس‌جمهور اين كشور نيز موافقت خود را در رابطه با تحريم ايران در صورت عدم شفاف سازي ايران از فعاليت‌هاي هسته‌اي اعلام كرد؛ اين نقطه‌اي بود كه روسيه را در جريان پرونده هسته‌اي در مقابل جمهوري اسلامي قرار داد.
عليرغم همه‌ اين جوسازي‌ها عليه ايران ،روس‌ها در عين حال اينطور وانمود مي‌كردند كه سعي در تعديل تحريم‌هاي شوراي امنيت عليه ايران دارند؛ هر چند از ديدگاه كارشناسان و مقامات ايران تنها موضوعي كه مي‌توانست روسيه را از اتهام منفعت طلبي مبري كند راي منفي به تحريم‌هاي شوراي امنيت بود اما روس‌ها در پي آن بودند كه با موضوع تعديل تحريم‌ها خود را همسو و موافق با پرونده هسته‌اي ايران نشان دهند.
در اين ميان اما اظهار نظرهاي گاه و بيگاه مقامات روسي موجب گله مندي مسئولين و مقامات رسمي جمهوري اسلامي ايران از آنها شد؛ اين گله‌مندي در حالي مطرح مي‌شد كه بر اساس تاريخ و پيشينه روابط بين دو كشور آنچه كه بيش از همه مشهود بود منفعت طلبي روسيه در تمام روابط تاريخي بيش از چهارصد ساله خود در ارتباط با ايران بوده است.
روسيه كه به عنوان يك همسايه مرزي تا پيش از فروپاشي شوروي سابق ايران را ناچار به برقراري ارتباط با خود مي‌ديد با تمام توان در اين رابطه سعي در بدست آوردن منافع خود داشته است؛ اين گواهي تاريخ در روابط ايران و روسيه بوده است.
با اين وجود روابط موجود در جريان بين ايران و روسيه نيز همين ادعا را به اثبات مي‌رساند؛ در حالي كه ايران تا پيش از تصويب قطعنامه چهارم بر راي منفي روسيه در تحريم‌ها تاكيد داشت به يكباره مقامات روسي دست جمهوري اسلامي را خالي گذاشته و وارد اردوگاه آمريكايي‌ها شدند در عين حال مقامات آمريكايي نيز در امضاي توافقنامه استارت 2 كه بين روساي جمهور روسيه و آمريكا به امضا رسيد امتيازهايي به مدودوف دادند كه موفق به كسب راي مثبت روسيه در اعمال تحريم‌ها عليه جمهوري اسلامي شدند.
جريان جانبداري روسيه از اعمال تحريم‌ها عليه ايران پس از طرح گله‌مندي رئيس جمهور ايران نسبت به سياست‌هاي در پيش گرفته شده روس‌ها عليه ايران رنگي ديگر به خود گرفت؛ احمدي‌نژاد كه اعتراض خود را نسبت به سياست‌هاي اعمالي روسيه نسبت به ايران اعلام مي‌كرد بر اين موضوع تاكيد كرده بود كه روسيه كاري نكند كه در صف دشمنان ملت ايران قرار بگيرد؛ و اين موضوعي بود كه واكنش مقامات روسي را در پي داشت.
درست پس از اين گله‌مندي مقامات روسي نسبت به اين اعتراض پاسخ دادند كه در جريان تحريم‌ها به دنبال تعديل تحريم‌هاي شوراي امنيت عليه ايران هستند؛ هر چند با اين وجود مي‌توان تغيير تحريم‌هاي تصويب شده در پيش‌نويس قطعنامه تا قطعنامه 1929 را به وضوح احساس كرد اما به هر حال همراهي روسيه در اين تحريم‌ها و در عين حال عدم تحويل موشك‌هاي دفاعي S300 به ايران موجب شد تا جمهوري اسلامي نسبت به روسيه به فكر چاره‌انديشي در روابط بين دو كشور از نوعي ديگر باشد.
عليرغم اينكه پس از تصويب تحريم‌هاي شوراي امنيت و اتحاديه اروپا كه در هر دوي اين تحريم‌ها روسيه نقش خود را به عنوان يك كشور مهم ايفا مي‌كرد راي مثبت روسيه در هر دو مورد وجود داشت اما مدودوف در يك مصاحبه تلويزيوني پس از اعمال تحريم‌ها اعتراض خود را نسبت به اين تحريم‌ها ابراز و اعلام كرد كه اين تحريم‌ها منافع مسكو در ارتباط با ايران را تحت تاثير قرار مي‌دهد.
او كه تا پيش از اين منافع خود و كشور متبوعش را در همراهي با آمريكا و سياست‌هاي تحريمي اين كشور مي‌دانست به يكباره در مصاحبه با روزنامه وال استريت ژورنال به اين فكر افتاد كه آمريكا از اعمال اين تحريم‌ها متضرر نمي‌شود چرا كه رابطه‌اي از لحاظ تجاري با ايران ندارد اما در اين ميان ضررهاي زيادي متوجه مسكو خواهد شد.
اين اظهار نظر مدودوف سبب شد تا آمريكايي‌ها هم نسبت به اين سياست‌هاي دوگانه اعتراض خود را اعلام كنند؛ در همين رابطه رابرت گيتس وزير دفاع آمريكا در پاسخ به مدودوف در دیدار با سناتورهای آمریکایی با انتقاد از سياست خارجي كرملين گفت كه روسيه به نوعی شیزوفرنی در سياست‌هاي خود درباره ایران مبتلا شده است.
و اين موضوعي بود كه واكنش صريح روس‌ها در اين اظهارنظر به دنبال داشت؛ یک مقام آگاه در ساختارهای حکومتی روسیه در اين ارتباط گفت که سخنان رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا درباره شیزوفرنی (اخلال روانی) سیاست‌های روسیه نسبت به مسئله هسته‌ای ایران متناقض عرف دیپلماسی و توهین‌آمیز است.
با اين وجود اين اظهارنظر پايان اين روابط نبوده است؛ بر اساس اخبار موجود سايت‌هاي خبري داخلي و خارجي در روزهاي پاياني هفته گذشته رئیس‌جمهوري روسیه و همتاي آمريكايي‌اش طي نشستي در كاخ سفيد درباره برنامه هسته‌اي ايران، كره‌شمالي، مسائل خاورميانه، قرقيزستان، گشایش مسیر جدید به افغانستان و همچنين موضوع خلع سلاح هسته‌ای در جهان گفت‌وگو كردند.
بر اساس اين خبر دبیر مطبوعاتی ریاست‌جمهوری روسیه اعلام كرد كه روساي جمهوري آمريكا و روسيه درباره برنامه هسته‌اي ايران گفت‌وگو كردند.
به گزارش خبرگزاري نووستي، اوباما در کنفرانس خبری کاخ سفید گفت كه از عضویت روسیه در سازمان تجارت جهانی حمایت می‌کند.
وي افزود كه بهبود روابط واشنگتن و مسکو امنیت بیشتری برای آمریکا و جهان به همراه دارد.
اوباما در عين حال تاکید کرد كه دو کشور بر سر موضوعاتی مانند گرجستان همچنان اختلاف‌نظر دارند.
درست پس از اين ديدار نماينده روسيه در اتحاديه اروپا اعتراض خود را نسبت به اعمال تحريم‌هاي يكجانبه عليه ايران اعلام كرد؛ نماينده روسيه در اتحاديه اروپا با انتقاد از اعمال تحريم‌هاي يک‌جانبه آمريکا و اروپا عليه ايران، درباره به خطر افتادن منافع تجاري مسکو هشدار داد.
به گزارش خبرگزاري‌ها ولاديمير چيژوف، نماينده روسيه در اتحاديه اروپا روز جمعه (4 تير) گفت: ما از اين تحريم‌ها حمايت نمي‌کنيم. معتقديم که اين تحريم‌ها از نظر تاکتيکي و محتوايي کاملا اشتباه است.
به گزارش شبكه خبري پرس‌تي‌وي، چيژوف افزود: ما مسلما از حقوق شرکت‌هاي روسيه در برابر اين اقدامات يک‌جانبه کوتاه نمي‌آييم.
اين ديپلمات روس از اقدامات متعاقب اروپا درباره اين موضوع انتقاد کرد و اين اقدامات را هوشيارانه ندانست.
خبرگزاري فرانسه به نقل از چيژوف گزارش داد: اگر شما قصد داريد برنامه‌هاي اتمي ايران را متوقف کنيد، پس چرا از انتقال تجهيزات صنايع نفت و گاز به ايران جلوگيري مي‌کنيد؟
نماينده روسيه در اتحاديه اروپا از اعمال دور جديد تحريم‌ها عليه ايران به علت زير سوال بردن تلاش‌هاي ديپلماتيک براي حل برنامه هسته‌اي تهران انتقاد کرد.
وي با ابراز نگراني درباره تاثير اين تحريم‌ها در منافع بازرگاني روسيه در ايران هشدار داد که اين اقدام مي‌تواند بر همکاري‌هاي مسکو با اتحاديه اروپا درباره برنامه اتمي ايران تاثيرگذار باشد.
چيژوف افزود: همکاري روسيه با اتحاديه اروپا مسلما بر ميزان توجه اين اتحاديه در قبال حساسيت منافع بازرگاني شرکت‌هاي روسيه در ايران بستگي خواهد داشت.
در تفسير اين مواضع متناقض مطرح شده در روابط بين ايران و روسيه نخست وزير سابق روسيه گفت كه كشورش درباره تحريم‌هاي پيشنهادي آمريكا عليه ايران كه در شوراي امنيت تصويب شده است، محتاط عمل مي‎كند.
يوگني پريماكوف، نخست وزير سابق و رئيس فعلي اتاق بازرگاني و صنايع روسيه كه براي شركت در نشست كنفداراسيون بازرگانان و صاحبان صنايع تركيه به استانبول رفته است، در حاشيه اين نشست، به مواضع مسكو درباره تحريم‎هاي جديد شوراي امنيت عليه ايران پرداخت.
وي بر اهميت همكاري‌هاي اقتصادي ايران و روسيه تاكيد كرد و گفت: روسيه درباره تحريم‎هاي جديد عليه ايران، جانب احتياط را رعايت مي‎كند؛ چرا كه اعمال تحريم امري بسيار حساس است.
پريماكوف در ادامه مناسبات و روابط اقتصادي مسكو با ايران را خوب دانست و در حالي كه به تاثيرات احتمالي تحريم‎هاي شوراي امنيت عليه ايران اشاره كرد، تصريح كرد: بايد از هرگونه آسيب احتمالي به منافع ملت و اقتصاد روسيه اجتناب ورزيد.
نكته جالب توجهي كه در ارتباط با روابط روسيه و ايران وجود دارد اين است كه بر اساس نظر كارشناسان و تحليل‌گران روسي و آمريكايي به نقل از روزنامه «وزگلاد»، ملاقات "دميتري ميدويديف" رئيس جمهوري روسيه با "باراك اوباما" همتاي آمريكايي‌اش در واشنگتن نشان داد كه سياست از سر گيري مجدد روابط همچنان ادامه دارد، ولي اختلافات دو طرف بر سر مسائل مهمي همچون وضعيت مربوط به برنامه هسته‌اي ايران و طرح آمريكا براي ايجاد سامانه‌هاي ضد موشكي در اروپا همچنان باقي است.
آندري كليموف نايب رئيس كميته امور بين‌الملل دوماي دولتي روسيه معتقد است كه از سر گيري مجدد روابط بين مسكو و واشنگتن در تمامي زمينه‌ها همچنان ادامه دارد، ولي به عقيده اين كارشناس، ديدگاه روسيه و آمريكا در خصوص مسائل مربوط به ايران، بويژه از لحاظ ژئوپليتيكي، هميشه بر يكديگر منطبق نيست. اگر ايران براي روسيه يك همسايه با روابط جدي اقتصادي است، جمهوري اسلامي براي آمريكا نقطه‌اي جداي از نقشه بشمار مي‌رود.
كليموف معتقد است: البته ايران نقش كليدي در اوضاع خاورميانه و آسياي مركزي دارد. در اين رابطه آمريكايي ها هر نوع فعال شدن ايران را يك تهديد براي منافع خويش مي دانند. آنها مي خواهند به هر قيمت ايران را وادار كنند تا در آنچه در واشنگتن درست تلقي مي‌شود، همكاري كند. ولي روسيه معتقد است كه تحريمها بايد هدفمند باشند، يعني صرفا در جهت ممانعت از پيدا شدن سلاح هسته اي در ايران بكار گرفته شود و به گونه اي نباشد كه ايران را به سمت اقدامات متقابل وادار كند.
آلن كوئن كارشناس برجسته آمريكايي نيز بر اين عقيده است كه روسيه و آمريكا همچنان اختلاف نظر جدي خود در رابطه با مسائل مربوط به ايران را حفظ كرده‌اند.
وي مي‌گويد: روسيه نارضايتي خويش از تحريم‌هاي يكجانبه آمريكا و اتحاديه اروپا در قبال ايران را بطور علني اعلام كرده است. البته به نظر من اين اعتراض درست نيست، چرا كه چگونگي روابط آمريكا با ايران، صرفا به خود اين كشور بستگي دارد و كشورهاي ديگر حق دخالت در اينگونه موارد را ندارند.
در اين خصوص نايب رئيس كميته امور بين‌الملل دوماي روسيه موضع گيري كشورش در قبال تحريم‌هاي يكجانبه آمريكا در قبال جمهوري اسلامي را دخالت نمي‌داند.
آندري كليموف مي‌گويد: دخالت آن است كه ما تانكهاي خود را اعزام كرده و يا مشكلي در امور داخلي آمريكا فراهم كنيم. در غير اين صورت در روابط بين المللي ما حق داريم نظر خود را اعلام كنيم و اين دخالت محسوب نمي‌شود.
ظاهرا نكته‌اي كه در پس اين اظهارنظرها وجود دارد اين است كه اعلام مخالفت‌هاي مسكو در برابر سياست‌هاي اعمالي ايالات متحده به منظور تامين دسته‌اي ديگر از منافع روسيه است كه گره آن در دستان آمريكاست؛ در اين صورت مقامات مسكو جمهوري اسلامي را بار ديگر به عنوان يك حربه براي تامين منافع خود در برابر آمريكا مطرح كرده‌اند و با ادامه اين سياست منافع مورد نظر خود را تامين خواهند كرد.