گروه سياسي – صدور قطعنامه ضد ايراني شوراي امنيت سازمان كه با تلاش بي وقفه آمريكا و متحدانش براي جلب آراي موافق از سوي كشورهاي داراي راي در شوراي امنيت به نتيجه رسيد را مي‌توان نقطه عطفي در فعاليت‌هاي هسته‌اي جمهوري اسلامي محسوب كرد.
اگرچه صدور قطعنامه شوراي امنيت به منظور منزوي كردن ايران در عرصه بين‌المللي و جلوگيري از پيشرفت‌هاي هسته‌اي ايران انجام شده است اما با همت و تلاش ديپلماسي هسته‌اي ايران مي‌توان اين نقطه را به پيشرفتي در فعاليت‌هاي هسته‌اي تعبير كرد.
فعاليت‌هاي هسته‌اي جمهوري اسلامي كه از ابتدا تاكنون تحت نظارت آژانس بين‌المللي انرژي اتمي انجام گرفته است، با بهانه تراشي‌هاي متفاوت سران گروه كشورهاي 1+5 به منظور تلاش براي تعليق فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران فراز و نشيب‌هاي متفاوتي را تجربه كرد.
تصويب چهارمين قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل متحد آخرين مانعي بود كه با تلاش تمام قواي آمريكا و متحدانش براي تعليق فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران انجام گرفت.اگرچه در تفسير صدور قطعنامه چهارم بسياري از كارشناسان و مقامات داخلي آن را مبدائي براي ايجاد تلاش بيشتر از سوي ايران نام داده‌اند اما به عقيده بسياري از كارشناسان تصويب قطعنامه‌هاي اينچنيني موانعي را در مسير پيشرفت ايران ايجاد خواهد كرد.
با اين وجود عليرغم تصويب قطعنامه چهارم عليه جمهوري اسلامي ايران دوشنبه شب وزراي خارجه اتحاديه اروپا در يك نشست رسمي‌ براي اعمال تحريم‌هاي جديد عليه ايران در بخش‌هاي نفت و گاز و جلوگيري از انتقال تكنولوژي تلاش خود را آغاز كردند. بر اساس گزارش خبرگزاري فرانسه وزراي خارجه اتحاديه اروپا روز دوشنبه تحريم‌هاي جديدي را در جهت اعمال فشار بر ايران ارائه كردند؛ اين تحريم‌ها بر صنعت گاز و نفت و حمل و نقل، امور بانكي و اعتباري و همچنين انتقال تكنولوژي اعمال مي‌شود كه روز پنج‌شنبه در بروكسل و در اجلاس اتحاديه اروپا اين تحريم‌ها براي تصويب نهايي به راي گذاشته مي‌شود.
خبرگزاري فرانسه به نقل از يك دپيلمات نوشت: وزراي خارجه در لوكزامبورگ به دنبال جلوگيري از هرگونه سرمايه‌گذاري جديد و انتقال تكنولوژي و تجهيزات هستند.
همچنين كاترين اشتون رئيس سياست خارجي اتحاديه اروپا گفت: ما به دنبال ابزاري حمايت كننده و همراهي كننده تحريم‌هاي شوراي امنيت سازمان ملل هستيم.
اشتون ادامه داد: تحريم‌ها به معناي پايان بازي نيست بلكه اتحاديه اروپا در راستاي سياست هويج و چماق عمل كرده كه بر اين اساس در كنار اين تحريم‌ها، مذاكرات هسته‌اي ادامه مي‌يابد.
همچنين ويليام هاگ وزير امور خارجه انگليس كه در جلسه وزراي خارجه اتحاديه اروپا شركت كرده بود، گفت: اعمال تحريم در جهت همراهي و به عوان ابزار اضافه‌تر در راستاي تحريم‌هاي شوراي امنيت است.
اشتون همچنين با اشاره به نامه‌اش به سعيد جليلي دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران گفت: ما بيش از هر زمان ديگر آماده‌ايم و مي‌خواهيم زمان براي اعمال تحريم‌ها را از دست ندهيم و من آماده ديداربا جليلي هستم.
اين در حالي است كه همچنان پاسخي از سوي دبير شوراي‌عالي امنيت ملي كشورمان براي انجام اين ديدار داده نشده و در عين حال با توجه به تصويب تحريم‌هاي مضاعف اتحاديه اروپا انجام اين ديدار در ابهام قرار گرفته است هر چند كه ايران در گذشته اعلام كرده بود كه با انجام ملاقات بين اشتون و جليلي موافق است.
در عين حال بر اساس اخبار خبرگزاري‌هاي داخلي و خارجي وزير امورخارجه آلمان نيز ارائه بسته پيشنهادي اتحاديه اروپا در خصوص تحريم‌هاي جديد عليه ايران را تأييد كرد.به گزارش خبرگزاري آلمان، "گوئيدو وستروله" وزير امورخارجه آلمان در مصاحبه‌اي اعلام كرد كه اتحاديه اروپا در خصوص بسته تحريم‌هاي جديد عليه ايران علاوه بر تحريم‌هاي شوراي امنيت كه هفته گذشته در شوراي امنيت به تصويب رسيد، به توافق رسيده است.
وزير امورخارجه آلمان اعلام كرد: تصميم اتحاديه اروپا براي افزودن بر اين سري تحريم‌هاي شوراي امنيت، نشانه‌اي مهم از قاطعيت است. وي افزود: به اين وسيله، اتحاديه اروپا، فروش كالاهاي به‌اصطلاح "دومنظوره" به ايران كه هم مي‌توانند براي اهداف نظامي و هم غير نظامي استفاده شوند، را محدود خواهد كرد. با اين وجود بر اساس تحريم‌هاي مضاعف اتحاديه اروپا كه روز پنج شنبه هفته جاري در مورد آن تصميم قطعي اتخاذ خواهد شد، شركت‌هاي ايراني در بخش مالي و بانكداري از فعاليت در كشورهاي عضو اتحاديه اروپا منع شده و سرمايه‌گذاري، ارائه كمك‌هاي فني و انتقال فناوري به صنايع گاز و نفت ايران نيز ممنوع مي‌شود. اكثريت كارشناسان معتقدند كه با وجود شرايط موجود و پس از تصويب قطعنامه 1929 شوراي امنيت سازمان ملل اين بسته تحريم‌ها در نشست روز پنج‌شنبه رهبران كشورهاي عضو اتحاديه اروپا در بروكسل تأييد شده و وزراي خارجه اتحاديه اروپا نيز در نشست ماهيانه ماه آينده خود كه قرار است 26 ژوئيه (4 مردادماه) برگزار شود، آن را به تصويب برسانند. بر اين اساس سياست روز در گفت‌وگو با كارشناسان مسائل سياسي و بين‌المللي به بررسي عملكرد هسته‌اي ايران پيش و پس از تصويب قطعنامه 1929 شوراي امنيت سازمان ملل عليه ايران و تاثير اين قطعنامه بر جريان هسته‌اي ايران و همچنين طرح تصويب تحريم‌هاي مضاعف در اتحاديه اروپا و ديدار رئيس سياست خارجي اتحاديه اروپا با دبير شوراي‌عالي امنيت ملي كشورمان بر اساس درخواست رسمي اشتون در اين باره و نيز راهكار و پيشنهاد كارشناسان براي اقدام بعدي ايران پس از تصويب تحريم‌هاي اتحاديه اروپا پرداخته است.

نيروهاي فني به جاي نيروهاي ديپلماتيك وارد شوند
دكتر محمد صادق كوشكي استاد دانشگاه و تحليل‌گر مسائل سياسي و بين‌المللي درباره عملكرد دستگاه ديپلماسي ايران قبل و بعد از صدور قطعنامه 1929 گفت: فكر مي‌كنم ديپلماسي هسته‌اي ما در سال جاري دچار انفعال شده و با بحث بيانيه تهران يك هدف غير واقعي و توهمي در پيش روي دستگاه ديپلماسي ما قرار گرفت.
وي افزود: اين هدف غير واقعي و توهمي توسط سران ديپلماسي كشورمان تبديل به يك پيشبرد و خط مشي شد كه از واقعيات هسته‌اي و روابط بينِ‌الملل به مقدار زيادي دور بود.
تحليل‌گر مسائل سياسي و بين‌المللي در توضيح اين مطلب تاكيد كرد: دستگاه ديپلماسي جمهوري اسلامي با تهيه پيش نويس قطعنامه دچار شوك بزرگي شد مثل اينكه براي آنها تهيه اين پيش نويس قابل باور نبود و بعد از تصويب قطعنامه با يك شوك شديدتر تبديل به فلج شد.
وي توضيح داد: دستگاه ديپلماسي كشورمان با اين شرايط اسير توهمات و نگاه‌هاي خيلي توهم آميز بود كه بيانيه تهران مي‌تواند براي اين مورد راهگشا باشد ولي راي محكم و قاطعانه كشورهاي دائم و غير دائم شوراي امنيت به پيشنهاد تصويب قطعنامه از سوي آمريكا مثل يك شوك ديگر براي دستگاه ديپلماسي كشورمان رقم خورد.
استاد دانشگاه ادامه داد: از همه بدتر توهم ما مبني بر حمايت چين و روسيه از مواضع هسته‌اي جمهوري اسلامي وبه خصوص راي منفي به قطعنامه شوراي امنيت بوده است در حقيقت اين اتفاق هم نيفتاد و در نهايت مي‌توانم بگويم عملكرد ديپلماسي هسته‌اي جمهوري اسلامي در سال جاري غير منطبق با واقعيت و توهمي بوده است.
وي درباره ديدار اشتون با دبير شوراي‌عالي امنيت ملي كشورمان و نيز پيشنهاد و راهكاري براي اقدام بعدي ايران در زمينه هسته‌اي با توجه به تصويب تحريم‌هاي مضاعف در اتحاديه اروپا تصريح كرد: نگرشي در اين باره وجود دارد كه بر آن اساس بيانيه تهران چند گام به عقب بود كه اين موضوع پيشروي جدي طرف مقابل را در پي داشت چرا كه در اين مورد ما از مواضع اصولي خودمان كه عبارت از مبادله و معاوضه سوخت فقط در خاك ايران بوده است؛ كوتاه آمديم در نتيجه طرف مقابل پيشروي كرد و اين به دليل فاصله گرفتن ما از مواضع اصولي‌مان بود.
كوشكي اضافه كرد: فاصله گرفتن ما از مواضع اصولي‌مان به معناي ابتلا به انفعال بوده است و اين انفعال دستگاه ديپلماسي باعث شد كه آنها سياست هجومي را در پي بگيرند و اين باعث شده است كه الان ما ابتكار عمل را در دست نداريم و بايد در حال حاضر در زمين غرب بازي كنيم چرا كه برنامه مال آنهاست و در مورد ديدار اشتون و جليلي هم هر تصيمي كه غرب بگيرد همان اتفاق خواهد افتاد.
وي درباره پيشنهاد و راهكار خود براي اقدام بعدي ايران گفت: بحث اعتماد به دستگاه‌هاي بين‌المللي و مذاكره را به حداقل برسانيم و سراغ توسعه هسته‌اي برويم روند رو به رشد فني را بايد به سرعت ادامه بدهيم هر قدر ما در بخش فني رشد كنيم طرف مقابل عقب نشيني مي‌كند، چرا كه ما با فضاي موجود نه توانايي رايزني و نه توانايي ايجاد بازي و نه توانايي وادار ساختن رقيب به بازي كردن به ميل خودمان را داريم.
تحليل‌گر مسائل سياسي و بين‌المللي در پايان افزود: بايد ابتكار عمل به دست نيروهاي فني با پيشبرد ساز و كار هسته‌اي (سوخت هسته‌اي 20 درصد) باعث مي‌شود كه همچون سال‌هاي قبل هر گاه رشد كرده‌ايم از لحاظ فني دستگاه ديپلماسي بهره برده است؛ در واقع در حال حاضر بهترين راهكار اين است كه دستگاه ديپلماسي از اين بازي خارج شود و به جاي آن نيروهاي فني با نهايت توان وارد اين زمين شوند و سوخت 20 درصدي را توليد كنند.

با ديپلماسي تحريمي امكان تداوم گفت‌وگو نداريم
دكتر سيد رضا صدرالحسيني استاد دانشگاه و كارشناس مسائل سياسي و بين‌المللي درباره عملكرد ديپلماسي هسته‌اي جمهوري اسلامي قبل و بعد از صدور قطعنامه 1929 گفت: فعاليت دستگاه ديپلماسي جمهوري اسلامي در قبل از صدور قطعنامه بسيار فعالانه و رو به جلو و عدالت محورانه بوده است.وي افزود: آثار اين نوع فعاليت را مي‌توان در عدم اجماع آمريكا در راي به قطعنامه ملاحظه كرد؛ بدين شكل كه فعاليت دستگاه ديپلماسي آمريكا در ماه‌ها و هفته‌هاي منتهي به روز اجلاس بسيار شديد بوده و با استفاده از ارعاب و تهديد و در مواردي هزينه‌هاي سنگين سياسي و اقتصادي همراه بود.استاد دانشگاه با اشاره به اينكه از اين موارد مي‌توان به روسيه و چين حتي برخي از كشورهاي آفريقايي هم اشاره كرد، تصريح كرد: اين رفتار آمريكا كاملا قابل ارزيابي است و بنابراين موفقيت دستگاه ديپلماسي ايران در مقايسه با فعاليت‌هاي دستگاه‌هاي مشابه از نمره قابل قبولي برخوردار بوده و مي‌تواند الگويي براي اين دستگاه در آينده باشد.
وي توضيح داد: تا جايي كه عليرغم همراهي كشورهاي عضو دائم شوراي امنيت سازمان ملل متحد و گروه وين ما توانستيم اجلاس تهران و بيانيه سه جانبه را با موفقيت كامل به ثمر برسانيم و در حقيقت بن بست خواسته شده از جانب گروه وين و آمريكا را در موضوع هسته‌اي بشكنيم.
كارشناس مسائل سياسي و بين‌المللي با تاكيد بر اينكه با عنايت به بي خاصيتي قطعنامه 1929 و اقدام دستگاه ديپلماسي جمهوري اسلامي در ارتباط با اين قطعنامه در شرايط معمولي پرونده هسته‌اي ايران در جريان است، ادامه داد: قرار است وزير امور خارجه كشورمان به عنوان رئيس دستگاه ديپلماسي نامه‌اي را به اعضاي دائم شوراي امنيت سازمان ملل و نشست وين ارسال و در آن مستدلا اضلاع بيانيه سه جانبه تهران را در موضوع هسته‌اي با توجه به پروتكل‌هاي موجود در آژانس هسته‌اي سازمان ملل مورد بازشكافي قرار گيرد و بدينوسيله نمودي از دستگاه ديپلماسي در زمينه هسته‌اي به عيان روشن خواهد شد.
وي درباره ديدار اشتون با دبير شوراي‌عالي امنيت ملي كشورمان و نيز پيشنهاد و راهكاري براي اقدام بعدي ايران در زمينه هسته‌اي با توجه به تصويب تحريم‌هاي مضاعف در اتحاديه اروپا تاكيد كرد: با عنايت به اينكه مذاكره با اروپا در دستور كار ديپلماسي عمومي جمهوري اسلامي قرار گرفته است كه بخشي از اين ديپلماسي مستقيم و غيرمستقيم به موضوع هسته‌اي ايران نيز مربوط مي‌شود و به نظر مي‌رسد اتحاديه اروپا تحت فشار آمريكايي‌ها قطعنامه‌اي را عليه جمهوري اسلامي به تصويب رسانده است.
صدرالحسيني اضافه كرد: در بررسي قراردادهاي اقتصادي ماه‌هاي گذشته با برخي از اين كشورها و تعهدات دو جانبه به نظر مي‌رسد تحريم‌هاي مضاعف اروپايي‌ها بيشتر جنبه سياسي داشته و كمتر جنبه عملياتي به خود خواهد گرفت.وي توضيح داد: در تشريح اين مطلب مي‌توان به درخواست نسبتا متكبرانه خانم اشتون رئيس سياست اتحاديه اروپا براي ديدار با دبير شوراي‌عالي امنيت ملي كشورمان اشاره كرد كه به نظر مي‌رسد با توجه به شكل درخواست وي بايد با همان لحن (غيرسازنده) و بدون سرعت و با توجه به همه زواياي منافع ملي كشور پاسخ لازم را به وي داد و تلاش‌هاي به عمل آمده از جانب جمهوري اسلامي براي صلح و ثبات منطقه و غير قانوني بودن تحريم‌ها را به وي متذكر شد.
تحليل‌گر مسائل سياسي و بين‌المللي تصريح كرد: شايان ذكر است كه برخي از كشورهاي اروپايي از جمله سوئد، اتريش، اسپانيا، يونان، قبرس و مالت مخالفت ضمني خويش را با تحريم‌هاي مضاعف اعلام كرده و اين نشان از وجود شكاف در بين اعضاي اتحاديه اروپا دارد.وي درباره پيشنهاد خود خاطرنشان كرد: ضمنا پيشنهاد مي‌شود در پاسخ كتبي به نامه اشتون موضوع ديپلماسي دو جانبه بين ايران و اتحاديه اروپا تاكيد شود و اعلام شود كه با ديپلماسي يكسويه، تحكمي، متكبرانه و تحريمي امكان تداوم گفت‌وگو وجود نخواهد داشت.
صدرالحسيني در پايان افزود: موقعيت ژئوپلتيك و ژئو استراتژيك جمهوري اسلامي به گونه‌اي نيست كه استقلال سياسي و ديپلماسي جمهوري اسلامي تحت فشارهاي اينچنيني گامي به عقب گذاشته و همانگونه كه تاريخ سه دهه گذشته اين ملت نشان داده كساني كه از جايگاه مستكبرانه با اين ملت سخن بگويند بالاخره مجبور به عقب نشيني خواهند شد كه نگاهي به تاريخ روابط جمهوري اسلامي و اتحاديه اروپا تاكيدي به اين مدعا خواهد بود.